Küresel piyasalarda ABD ara seçimleri ve Orta Doğu’daki gelişmeler yakından takip edildi. Başlıca ekonomilerde PMI verileri eşik değerin üstünde kalsa da yavaşlama sinyalleri dikkat çekti. Öncü verilere göre Euro Alanı’nda TÜFE enflasyonu Eylül 2023’ten bu yana en yüksek değerini aldı. İngiltere Merkez Bankası (BoE) politika faizini 25 baz puan artışla %4’e yükseltti. Yurt içinde TÜFE beklentilerin bir miktar üzerinde gerçekleşirken, TÜFE bazlı reel efektif döviz kuru Şubat 2020’den bu yana en yüksek seviyesinde gerçekleşti. İSO imalat PMI Ekim ayında düşüşünü sürdürerek son dört ayın en düşük seviyesine geriledi. Öncü verilere göre dış ticaret açığı Ekim ayında yıllık bazda %11,4 daralarak 6,7 milyar USD oldu. Gelecek hafta ABD enflasyonu ile yurt içinde üretim endeksleri, TCMB Piyasa Katılımcıları Anketi ile TCMB Enflasyon Raporu açıklanacak. Ayrıca, COP31 İklim Zirvesi’ndeki gelişmeler de takip edilecek.

Bu hafta ABD ara seçimleri ve Orta Doğu’daki gelişmeler takip edildi.
ABD’de gerçekleştirilen ara seçimlerde resmi olmayan sonuçlara göre Demokratlar Kongre’nin her iki kanadında da çoğunluğu elde etti (Senato 54, Temsilciler Meclisi 253). Seçim sonuçları Trump yönetiminin kamu harcamalarının sınırlanacağı beklentisiyle ABD Hazine tahvil getirileri üzerinde aşağı yönlü baskı oluştururken, Orta Doğu’daki gerilimin azalabileceği beklentilerini güçlendirmesiyle Brent türü ham petrolün varil fiyatı Çarşamba %8,7 düşerek 94,6 USD ile Ağustos sonundan bu yana en düşük seviyesini gördü. Perşembe günü yeniden artan petrol fiyatları gün kapanışında geçtiğimiz hafta Cuma gününe kıyasla %13,3 gerilemiş oldu. Dolardaki değer kaybı paralelinde altının ons fiyatı, Perşembe kapanışı itibarıyla geçtiğimiz Cuma gününe göre %5,5 artışla 4.087 USD seviyesine yükseldi.

ABD’de tarım dışı istihdamı beklentilerin belirgin üstünde arttı.
ABD’de Ekim ayı ISM imalat PMI 55,5’e yükselerek, beklentilerin (54,5) ve önceki ayın (54,5) üzerinde gerçekleşti. Alt kalemlerden üretim endeksi Kasım 2021’den bu yana en yüksek seviyesine ulaştı. ISM hizmetler PMI ise eşik değerin üstündeki seyrini sürdürmesine rağmen 54,5 ile beklentilerin altında açıklandı. Buna karşın, S&P Global nihai imalat (54,9) ve hizmetler (56,1) PMI verileri öncü verilere göre aşağı yönlü revize edildi. ADP özel sektör istihdamı Ekim ayında 86 bin kişi ile piyasa beklentilerinin üzerinde arttı. Ekim’de tarım dışı istihdam artışı 165 bin kişi ile 65 bin kişi olan piyasa beklentisinin üzerinde gerçekleşti. Eylül ayı verisi de 29 bin kişiden 60 bin kişiye yukarı yönlü revize edildi. Söz konusu artışta özel sektör istihdamının 159 bin kişi artması (beklenti: 64 bin) belirleyici oldu.

Euro Alanı enflasyonu Eylül 2023’ten bu yana en yüksek seviyesinde.
Euro Alanı’nda öncü verilere göre yıllık TÜFE enflasyonu, Ekim ayında Eylül ayındaki %3,8 seviyesinden %4,0’e yükselerek Eylül 2023’ten bu yana en yüksek değerini aldı. Endeksin ana bileşenlerine bakıldığında enerji kalemindeki yıllık %20,8 artış dikkat çekti. Enerji, gıda, tütün ve alkol ürünleri hariç hesaplanan çekirdek TÜFE ise Eylül’e göre yatay bir seyir izleyerek yıllık bazda %2,5 arttı. Bölgenin Eylül ayına ilişkin ÜFE enflasyonu da hız kazanarak aylık %2,5, yıllık %11,1 artış gösterdi. Euro Alanı’nda imalat sanayi PMI Ekim’de 52,7’ye yukarı yönlü revize edilerek öncü verilerden olumlu bir tablo çizdi. Üretim alt endeksi 52,8 ile olumlu seyrini korurken, yeni ihracat siparişleri son dört buçuk yılın en hızlı artışını kaydetti. Öte yandan, İngiltere Merkez Bankası (BoE), Kasım ayı toplantısında politika faizini 25 baz puan artışla %4,0’e çıkararak Ağustos 2023’ten bu yana ilk defa faiz artırımına gitti.

Çin’de PMI verileri ekonomik aktivitedeki ivme kaybına işaret etti.
Çin’de NBS imalat sanayi PMI Ekim’de 49,3’e, hizmetler PMI 49,7’ye geriledi. RatingDog imalat PMI ise 52,0 ile beklentileri aşmasına rağmen önceki aya göre hafif geriledi. Hizmetler PMI ise 50,8’e düşerek beklentilerin altında kaldı. Her iki endeks de büyüme bölgesindeki seyrini sürdürdü. Çin Merkez Bankası (PBoC) 2 Kasım’da gecelik faizi temel alan yeni para politikası düzenlemesini yürürlüğe koyarak %1,25 faiz oranıyla 541 milyar yuan tutarında ilk ters repo işlemini gerçekleştirdi. Düzenlemeyle borçlanma maliyetlerinin ve kısa vadeli faiz dalgalanmalarının sınırlanması hedefleniyor.

Yurt içinde yıllık TÜFE enflasyonu Ekim’de %29,77’ye yükseldi.
Ekim’de aylık TÜFE enflasyonu %2,58 ile Reuters anketindeki (%2,40) ve Piyasa Katılımcıları Anketi’ndeki (%2,11) beklentilerin üzerinde gerçekleşti. Böylece Eylül’de %29,73 seviyesinde olan yıllık TÜFE enflasyonu %29,77’ye yükseldi. Yıllık enflasyon Haziran’dan bu yana düşüş eğilimindeydi. Ocak-Ekim döneminde kümülatif TÜFE artışı %27,52 düzeyinde kaydedildi. Yİ-ÜFE’deki aylık artış Eylül’deki %2,07 seviyesinden Ekim’de %1,65 düzeyine gerilerken, yıllık Yİ-ÜFE enflasyonu %27,41 oldu (Enflasyon Raporumuz). Öte yandan, mevsimsellikten arındırılmış verilere göre aylık TÜFE artışı Eylül’deki %1,62 seviyesinden Ekim’de %2,14’e yükseldi.

TCMB tarafından açıklanan TÜFE bazlı reel efektif döviz kuru Ekim’de 2,66 puan artışla 107,76 ile Şubat 2020’den bu yana en yüksek seviyesinde gerçekleşti. Yurt içi üretici fiyat endeksi (Yİ-ÜFE) bazlı reel efektif döviz kuru ise 1,67 puan artışla 102,90 seviyesinde gerçekleşti.

İSO Türkiye İmalat PMI Ekim ayında Haziran’dan bu yana en düşük seviyesine geriledi.
Nisan 2024’ten bu yana 50 eşik değerinin altında gerçekleşen İstanbul Sanayi Odası (İSO) Türkiye imalat PMI Ekim’de 47,3’e gerileyerek Haziran 2026’dan bu yana en düşük düzeyinde gerçekleşti. Zayıf talep koşullarının ve enflasyonist baskıların etkisiyle yeni siparişlerdeki daralma son üç ayın, üretimdeki daralma ise son dört ayın en belirgin düzeyine ulaştı. Buna karşılık, istihdamdaki düşüş yavaşlayarak son dört ayın en ılımlı seviyesinde gerçekleşti. Girdi ve nihai ürün fiyatlarındaki artışlar Eylül’e göre bir miktar yavaşlasa da yüksek seyrini sürdürdü.

Dış ticaret açığı Ekim ayında yıllık bazda %11,4 daralarak 6,7 milyar USD oldu.
Ticaret Bakanlığı’nın öncü verilerine göre, Ekim’de ihracat yıllık %8,1 artışla 25,9 milyar USD, ithalat %3,4 artarak 32,6 milyar USD oldu. Dış ticaret açığı yıllık bazda %11,4 azalarak 6,7 milyar USD’ye gerilerken, ihracatın ithalatı karşılama oranı 3,4 puan artışla %79,4’e yükseldi. Ekim 2025’te 1 milyar USD açık veren altın ve enerji hariç dış ticaret dengesi bu yıl 401 milyon USD fazla verdi. Ocak-Ekim dönemine ait kümülatif dış ticaret açığı ise yıllık bazda %3,9 arttı.

Finansal piyasalar…
Bu hafta ABD ara seçimleri ve Orta Doğu’daki gelişmeler, petrol fiyatları ile tahvil faizlerinde gerilemeye neden olurken, Demokratların seçim zaferinin yapay zeka yatırımlarına yönelik düzenlemeleri sıkılaştırabileceğine yönelik beklentiler küresel borsalarda satışları tetikledi. Perşembe günü ABD endekslerinde geçtiğimiz Cuma günü kapanışına göre S&P 500 %3,0, Nasdaq %4,4, Dow Jones %0,5 değer kaybetti.

BIST-100 endeksi Perşembe itibarıyla Cuma gününe göre %5,3 yükselerek yedi haftalık düşüş serisini bitirme sinyali verdi. Türkiye’nin 5 yıllık CDS primi bu hafta 8 baz puan gerileyerek 250 baz puan düzeyine indi. 2 yıllık gösterge tahvilin faizi 29 baz puan azalarak %39,43’e, 10 yıllık tahvil faizi ise 15 baz puan gerileyerek %35,59 seviyesine düştü.

Gelecek haftanın gündemi…
Gelecek hafta küresel veri gündeminde ABD Ekim ayı enflasyon verileri öne çıkıyor. Yurt içinde ise yoğun bir gündem bulunuyor. 9 Kasım’da Antalya’da başlayacak COP31 İklim Zirvesi’nin yanı sıra 12 Kasım’da yayımlanacak TCMB Enflasyon Raporu takip edilecek. Ayrıca, Eylül ayı sanayi, hizmet ve inşaat üretimi endeksleri, ödemeler dengesi verileri ve TCMB Piyasa Katılımcıları Anketi’nin sonuçları açıklanacak.