Bu hafta küresel piyasalarda yoğun bir veri ve haber akışı izlendi. ABD’de tüketici ve üretici fiyat endekslerinin beklentileri aşması Fed’in faiz artırabileceğine yönelik beklentileri güçlendirirken, hisse senedi piyasalarında özellikle teknoloji sektörü öncülüğünde sert satış dalgası yaşandı; artan risk algısı ABD uzun vadeli tahvillerine güvenli liman alımları getirdi. IMF yayımladığı Dünya Ekonomik Görünüm Raporu’nda küresel büyümeye ilişkin yüksek kamu borçları ve jeopolitik risklere dikkat çekerek Türkiye ekonomisinin 2026 yılı büyüme tahminini aşağı yönlü revize etti. Yurt içinde Ağustos’ta cari işlemler hesabı 4,1 milyar USD fazla verirken, Eylül’de merkezi yönetim bütçesi 532,2 milyar TL açık verdi. TCMB’nin yayımladığı Piyasa Katılımcıları Anketi’nin Ekim ayı sonuçlarına göre, yıl sonu enflasyon beklentisi %29,63’e yükseldi. Gelecek haftanın gündeminde başlıca ekonomilere ilişkin PMI verileri ile Çin’in üçüncü çeyrek büyüme verileri öne çıkarken, yurt içinde TCMB PPK toplantısı izlenecek.

IMF, küresel ekonomi ve Türkiye için büyüme tahminlerini revize etti.
IMF, Dünya Ekonomik Görünüm Raporu’nun Ekim 2026 sayısında küresel büyüme tahminini bu yıl için 0,1 puan yukarı yönlü revize ederek %3,1’e taşırken, 2027 yılı tahminini %3,4 seviyesinde korudu. Raporda, jeopolitik gerilimlerin arz zincirleri üzerindeki kalıcı tahribatı, tırmanan kamu borç stokları ve sıkı finansal koşullar küresel büyüme üzerinde temel aşağı yönlü riskler olarak sıralanırken, yapay zeka yatırımları büyümeyi destekleyen ana unsur olarak belirtildi. IMF, enerji ve gıda fiyatlarının etkisiyle bu yıl %4,7 olmasını beklediği küresel enflasyonun, gelecek yıl %4,1’e gerileyeceğini öngördü. Kuruluş ayrıca, Türkiye ekonomisine ilişkin 2026 yılı GSYH büyüme tahminini de iç talepteki dengelenme sürecini gerekçe göstererek %2,9’dan %2,7’ye çekerken, 2027 büyüme beklentisini %3,6, 2026 ortalama enflasyon tahminini ise %31,2 olarak belirledi.

Enerji piyasalarında arz endişeleri ve stratejik rezerv adımları öne çıktı.
Orta Doğu’da devam eden gerilimin arz güvenliğine ilişkin endişeleri canlı tuttuğu haftada Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), fiziksel piyasadaki sıkışıklığı hafifletmek amacıyla Mart ayında kararlaştırılan ve 20 milyon varilin üzerinde motorini içeren yaklaşık 100 milyon varillik stratejik petrol stokunun piyasaya arz sürecini hızlandırdı. ABD yönetiminin Rus menşeli motorine yönelik yaptırımları geçici muafiyet kapsamına alması ve iki ülke arasındaki mutabakat uyarınca Nisan 2027’ye kadar küresel sisteme 36 milyon varil motorin sağlanacağını duyurması da arz yönlü endişeleri kısmen dengeledi.

ABD’de enflasyon göstergeleri Eylül’de hızlandı.
ABD’de TÜFE Eylül’de aylık bazda %0,6 artış kaydederken, yıllık enflasyon da %3,7 ile beklentilerin üzerinde gerçekleşti. Bu dönemde benzin fiyatlarındaki aylık %9,1’lik yükseliş, manşet endeksteki artışta belirleyici oldu. Aynı dönemde ÜFE enflasyonu da aylık %1,3 ve yıllık %6,3 ile 2022’den bu yana en yüksek seviyelerinde gerçekleşti. Çekirdek enflasyon göstergelerindeki katılığın devam etmesi, Fed’in Ekim ayı FOMC toplantısına ilişkin faiz artırım beklentilerini güçlendirdi. Hafta içinde yayımlanan Fed Bej Kitap raporunda ekonomik aktivitenin genel olarak yatay seyrettiği, ancak girdi maliyetleri kaynaklı fiyat baskılarının sürdüğü vurgulandı. Cleveland Fed Başkanı Hammack enflasyon beklentilerindeki bozulmayı engellemek adına küçük ve sık adımların tercih edilmesi gerektiğini vurgularken, Chicago Fed Başkanı Goolsbee maliyet kaynaklı fiyat baskılarının yayılma riskine işaret etti. Fed Başkanı Warsh ise IMF-Dünya Bankası toplantılarında yaptığı değerlendirmede para politikası kararlarına ilişkin net bir yönlendirme vermekten kaçındı.

Euro Alanı’nda sanayi üretimindeki zayıf seyir sürdü.
Euro Alanı’nda sanayi üretimi Ağustos’ta aylık bazda %0,5 gerileyerek düşüşünü üçüncü aya taşırken, yıllık bazda %1,1 daraldı. Bu dönemde ara malı ve dayanıksız tüketim malı üretimi gerilerken, sermaye malı üretiminde kaydedilen sınırlı artış toplam üretimdeki düşüşü sınırladı. Almanya’da ise Eylül ayında enerji fiyatlarında kaydedilen yıllık %14,9’luk artışın etkisiyle TÜFE enflasyonu %3,3’e çıkarak Aralık 2023’ten bu yana en yüksek seviyesine ulaştı.

Çin’de üretici enflasyonu Eylül’de hızlı yükseldi.
Çin’de yıllık TÜFE enflasyonu Eylül’de %0,9 ile ılımlı seyrini sürdürdü. Ancak enerji ve girdi maliyetlerindeki artışın etkisiyle yıllık ÜFE enflasyonu %5,0 ile Haziran 2022’den bu yana en yüksek düzeyine ulaştı. Diğer taraftan, teknoloji ürünlerine yönelik güçlü talebin desteğiyle ülkede ihracat Eylül’de yıllık %36,3 artarak 447,2 milyar USD ile tarihi yüksek seviyesinde gerçekleşti.

Yurt içinde cari işlemler hesabı fazla verirken, bütçe açığı genişledi.
TCMB verilerine göre Ağustos’ta cari işlemler hesabı 4,1 milyar USD fazla verdi. Net hizmet gelirlerinin 9,7 milyar USD ile tarihi yüksek düzeyine ulaşması cari dengeyi destekledi. Bu dönemde, 12 aylık kümülatif cari açık ise 42,1 milyar USD’ye yükseldi.

Eylül’de merkezi yönetim bütçe gelirleri yıllık bazda %22,7 artarken, harcamalar %34,1 yükseldi. Böylece bütçe açığı 532,2 milyar TL, faiz dışı açık da 269 milyar TL düzeyinde gerçekleşti. Yılın ilk 9 ayında bütçe açığı 1,8 trilyon TL ile yıl sonu OVP tahmininin yaklaşık %70’ine ulaştı.

Hizmet üretimi sınırlı artarken, inşaat üretimi toparlandı.
Ağustos ayına ilişkin öncü göstergeler sınırlı ölçüde de olsa artışa işaret ederek, ekonomideki dengelenmenin devam ettiğini teyit etti. TÜİK verilerine göre Ağustos’ta perakende satış hacmi aylık bazda %1,4 oranında yükseldi. Böylece perakende satışlardaki yıllık artış %10,1 oldu. Aynı dönemde, hizmet üretim endeksi aylık bazda %0,2 ile sınırlı oranda artarken, hizmet üretiminde yıllık artış %2,3 oldu. İnşaat üretimi de Ağustos’ta aylık bazda %4,0 yükselirken, yıllık bazda üç aylık daralmanın ardından %2,3 artış kaydetti. Yıllık artışta bina dışı yapıların inşaatındaki yükseliş belirleyici olurken, bina inşaatındaki daralma sürdü.

Otomotiv ve konut piyasasında daralma sürdü.
TÜİK verilerine göre Eylül’de konut satışları da yıllık bazda %9,3 düşüşle 142.390 adet oldu. Bu dönemde konut fiyatları aylık bazda %1,2 ile TÜFE enflasyonunun altında artarken, yıllık bazda reel olarak %5,7 geriledi. OSD verilerine göre otomobil ve ticari araç pazarı Eylül’de yıllık bazda %23,8 oranında daralarak 86.993 adede geriledi. Bu dönemde otomobil satışlarındaki yıllık düşüş %27,8 olurken, ticari araç pazarı %10 oranında daraldı.

Piyasanın yıl sonu enflasyon beklentisi %29,63’e yükseldi.
TCMB’nin yayımladığı Piyasa Katılımcıları Anketi’nin Ekim ayı sonuçları enflasyon beklentilerindeki bozulmanın sınırlı da olsa Ekim ayında sürdüğüne işaret etti. Piyasanın bu yıl sonuna ilişkin enflasyon beklentisi %29,63’e, 2027 yıl sonu enflasyon beklentisi de %23,33 düzeyine yükseldi. Ankete göre 22 Ekim’deki toplantıda piyasa katılımcılarının TCMB’den faiz indirim beklentisi 100 baz puan civarında şekillenirken, yıl sonu cari açık beklentisi 48,5 milyar USD’ye geriledi.

Finansal piyasalar…
Bu hafta küresel hisse senedi piyasalarında teknoloji hisseleri öncülüğünde satış baskısının arttığı izlendi. Yüksek faiz ortamında yapay zeka yatırımlarının kârlılık potansiyeline ilişkin endişelerin artması ve enerji maliyetlerindeki artış teknoloji hisselerinde satışları beraberinde getirdi. Özellikle Asya borsalarında satışların derinleştiği gözlenirken haftalık bazda Güney Kore Kospi endeksi %14,5, Japonya Nikkei endeksi %5,4 oranında geriledi. ABD’de ise hisse satışları ve jeopolitik gerilim kaynaklı güvenli liman talebiyle uzun vadeli tahvil faizleri geçen haftaki zirve seviyelerinden geriledi. Emtia tarafında Brent türü ham petrolün varil fiyatı, arzı artırmaya yönelik girişimlere rağmen jeopolitik endişelerin gündemdeki yerini korumasıyla 100 USD düzeyinin üzerindeki seyrini korudu.

BIST-100 endeksi Perşembe kapanışı itibarıyla bir önceki hafta sonuna kıyasla %1,6 düşüşle 12.070 puan düzeyine geriledi. MSCI, Türkiye’deki pay senetlerine yönelik dönemsel endeks değişikliklerini ikinci bir duyuruya kadar dondurdu. Kurum, Haziran 2027'ye kadar yeterli ilerleme sağlanamaması halinde Türkiye'nin "gelişmekte olan piyasa" statüsünden "sınır piyasa" veya "bağımsız piyasa" statüsüne geçirilmesine yönelik istişare süreci başlatmayı değerlendireceğini belirtti. Bu haberin ardından Cuma günü hisse senedi piyasalarında satış baskısının arttığı izlendi.

Gelecek haftanın gündemi…
Gelecek hafta küresel piyasaların veri gündeminde ABD ve Euro Alanı’nda açıklanacak Ekim ayına ilişkin öncü PMI verileri ile Çin’in üçüncü çeyrek büyüme verisi öne çıkıyor. Yurt içinde ise Perşembe günü yapılacak TCMB Para Politikası Kurulu toplantısı yakından takip edilecek.