Bu hafta piyasalarda Hürmüz Boğazı’ndan geçişlerin yeniden normale dönmesine yönelik diplomatik girişimler yakından takip edildi. Sürecin diplomatik çözüme ilişkin beklentileri güçlendirmesiyle Brent türü ham petrolün varil fiyatı %8,5 düşüşle 82,5 USD’ye geriledi. Başlıca ekonomilerde Temmuz ayına ilişkin açıklanan PMI verileri olumlu bir görünüme işaret etti. ABD’de tarım dışı istihdam Temmuz’da artış beklentilerinin aksine gerilerken, işgücü piyasasında soğumaya işaret etti. Yurt içinde Temmuz’da TÜFE aylık bazda %1,78 ile beklentilerin altında artarken, yıllık TÜFE enflasyonu %31,75 düzeyine geriledi. Gelecek hafta küresel veri gündeminde ABD’de açıklanacak olan Temmuz ayı enflasyon verileri öne çıkıyor. TCMB’nin Enflasyon Raporu’nu yayımlayacağı haftada sanayi üretimi ve ödemeler dengesi verilerinin yanı sıra TCMB Piyasa Katılımcıları Anketi’nin sonuçları açıklanacak.

Küresel enerji arzı endişeleri sürüyor.
ABD ve İran arasında Umman arabuluculuğunda sürdürülen Hürmüz Boğazı görüşmeleri bu hafta piyasaların odağında yer aldı. Sürecin diplomatik çözüme ilişkin beklentileri desteklemesiyle haftaya hızlı düşüşlerle başlayan petrol fiyatları, haftanın ikinci yarısında Ukrayna’nın Rus rafinerilerini vurmasının yanı sıra Orta Doğu’da çözüme ilişkin iyimser havanın bir miktar dağılmasıyla sınırlı yükseldi. Geçtiğimiz haftayı 90,1 USD seviyesinden tamamlayan Brent türü ham petrolün varil fiyatı 83 USD civarında bulunuyor.

ABD’de tarım dışı istihdam beklentilerin altında kaldı.
ABD’de bu hafta açıklanan verilere göre Temmuz’da S&P imalat PMI 53,9 ile güçlü seyrini sürdürürken, ISM imalat PMI da 55,6 ile Mayıs 2022’den bu yana en yüksek seviyesinde gerçekleşti. Ülkede hizmetler PMI da Dünya Kupası ve Bağımsızlık Günü kutlamalarının tüketici harcamalarını desteklemesiyle 54,6 ile son 9 ayın en yüksek değerini aldı. Ülkede Haziran’da dayanıklı mal siparişleri aylık bazda %0,5 artsa da, toplam fabrika siparişleri ikinci ay üst üste gerileyerek %0,3 azaldı. Ülkede istihdam piyasasına ilişkin göstergeler ise işgücü piyasasında istikrarlı görünümünün koruduğuna işaret etti. ABD'de tarım dışı istihdam Temmuz ayında artış beklentilerinin (80 bin kişi) aksine 23 bin kişi azalırken, Mayıs ayı tarım dışı istihdam artışı verisi 129 bin kişiden 63 bin kişiye, Haziran verisi de 57 bin kişiden 20 bin kişiye revize edildi. Aşağı yönlü revizyonlar iş gücü piyasasında soğumaya işaret ederken, iş gücündeki düşüşün etkisiyle işsizlik oranı %4,2'den %4,1’e geriledi.

Euro Alanı’nda ÜFE Haziran’da aylık bazda geriledi.
Euro Alanı’nda üretici fiyat endeksi Haziran’da enerji fiyatlarındaki gerilemeyle aylık bazda %0,3 gerilerken, yıllık üretici enflasyonu Mayıs’taki %5,9 düzeyinden Haziran’da %4,6’ya geriledi. Buna karşın enerji hariç ÜFE’nin aylık %0,2 artması, çekirdek endekste maliyet baskılarının sürdüğüne işaret etti. Bölgede perakende satışlar Haziran’da artış beklentilerine karşın aylık bazda %0,3 geriledi. Öte yandan, Temmuz’da imalat sanayi PMI 51,9 olurken, hizmetler PMI verisinin 51,7 ile Orta Doğu’daki jeopolitik gerilimlerden bu yana ilk kez eşik değerin üzerine yükselmesi bileşik endeksi son 8 ayın en yüksek düzeyine taşıdı.

Asya ekonomilerine ilişkin gelişmeler…
Japonya’da imalat PMI Temmuz’da 54,5 ile güçlü seyrini korurken, üretim Şubat 2014’ten, yeni siparişler ise Ocak 2022’den bu yana en yüksek seviyesinde kaydedildi. Çin’de iç talepteki zayıflık ve siparişlerdeki yavaşlama hem imalat PMI (50,9) hem de hizmetler PMI (50,4) verilerinde düşüşe yol açarak ekonomik aktivitede ivme kaybına işaret etti. Buna karşın ülkede aynı dönemde ihracat yıllık bazda %23,9 artarak 397,9 milyar USD’ye, ithalat %27,5 artarak 285,4 milyar USD’ye ulaştı. Ocak-Temmuz döneminde yarı iletken ihracatının yıllık bazda yaklaşık iki katına çıkması ve yüksek teknoloji ürünleri ihracatındaki %40,7’lik artış, zayıf iç talebe karşın küresel yapay zekâ yatırımlarının Çin ekonomisini desteklemeye devam ettiğini gösteriyor.

Temmuz’da yurt içinde aylık TÜFE enflasyonu %1,78 oldu.
Temmuz’da aylık TÜFE enflasyonu %1,78 ile piyasa beklentisinin altında gerçekleşti. Bu dönemde yıllık TÜFE enflasyonu %31,75 düzeyine gerilerken, yurt içi ÜFE (Yİ-ÜFE) %1,50 ile yılın en düşük aylık artışını kaydetti. Yıllık Yİ-ÜFE enflasyonu da %27,83 olarak gerçekleşti.

İSO İmalat PMI Temmuz’da 47,7’ye yükseldi.
İstanbul Sanayi Odası (ISO) verilerine göre Türkiye imalat PMI Temmuz ayında 0,6 puan artışla 47,7’ye yükseldi. Böylece endeks, 28. ayında da eşik değerin altında kalarak zayıf görünümün sürdüğüne işaret etti. Öte yandan, girdi maliyetlerindeki Kasım 2025’ten bu yana, nihai ürün fiyatları enflasyonunun da yıl başından bu yana en düşük hızında gerçekleşmesi enflasyonist baskıların hafiflemeye devam ettiğini gösterdi. Bu dönemde giyim ve deri ürünleri, elektrikli ve elektronik ürünler ve metalik olmayan mineral ürünlerde PMI değerleri eşik seviyenin üzerinde gerçekleşirken, ağaç ve kağıt ürünleri sektörü 45,0 PMI değeri ile faaliyet koşullarının en fazla bozulduğu sektör oldu.

Reel efektif döviz kurundaki yukarı yönlü seyir sürüyor.
TCMB tarafından açıklanan verilere göre TÜFE bazlı reel efektif döviz kuru Temmuz’da bir önceki aya göre 0,4 puan artarak 105,96 düzeyine yükseldi. Yİ- ÜFE bazlı reel efektif döviz kuru da aynı dönemde 101,5 ile son 17 ayın en yüksek düzeyinde gerçekleşti.

Finansal piyasalar…
Orta Doğu’da yaşanan gelişmeler bu hafta da küresel piyasalara yön vermeye devam etti. Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılabileceğine dair beklentilerin Fed’in faiz artımına ilişkin beklentileri zayıflatmasıyla MSCI gelişmiş ülkeler endeksi bu dönemde %2,6 yükselirken, altın fiyatları Perşembe kapanışı itibarıyla Cuma kapanışına kıyasla %4,9 yükselerek son 8 ayın en güçlü haftalık performansına hazırlanıyor. Öte yandan, geçtiğimiz Cuma günü Japonya ile ABD’nin yendeki değer kaybını sınırlamak amacıyla 15 yıl aradan sonra ilk kez ortak müdahalede bulunmasıyla 164’ten 155,2’ye gerileyen USD/JPY yeniden 158,5 seviyesine yükseldi.

Yurt içinde BIST-100 endeksi bu hafta Perşembe kapanışı itibarıyla Cuma gününe kıyasla %2,5’e yükseldi. Türkiye’nin CDS primi bu hafta 10 baz puan düşüşle 228 düzeyinde kaydedildi.

Gelecek haftanın gündemi…
Orta Doğu’daki gelişmelerin piyasaların odağında olmaya devam edeceği gelecek hafta küresel veri gündeminde ABD’de açıklanacak olan Temmuz ayına ilişkin enflasyon verileri öne çıkıyor. Yurt içinde yoğun bir veri gündeminin takip edileceği haftada, TCMB’nin yayımlayacağı yılın üçüncü Enflasyon Raporu ile sanayi üretimi endeksi ve ödemeler dengesi istatistikleri yakından takip edilecek. Ayrıca, TCMB’nin Piyasa Katılımcıları Anketi’nin sonuçları açıklanacak.