Geçtiğimiz hafta Orta Doğu’da artan gerilimin yansımaları piyasalarda yakından izlendi. Kızıldeniz’de artan jeopolitik riskler ve petrol arzına yönelik endişelerin etkisiyle Brent petrolün varil fiyatı 100 USD’nin üzerine yükselirken, taraflar arasında kısa vadede kalıcı bir barışın sağlanmasına yönelik beklentiler zayıfladı. TCMB’nin politika faizini %37 seviyesinde tuttuğu haftada, Avrupa ve Çin merkez bankaları da faiz oranlarında değişikliğe gitmedi. Euro Alanı’nda açıklanan veriler kısmen olumlu sinyaller verdi. Yurt içinde enflasyon beklentileri Temmuz ayında hanehalkında ve reel sektörde gerilerken, piyasa katılımcılarında sınırlı yükseldi. Gelecek haftanın gündeminde Fed, BoE ve BoJ’un toplantıları öne çıkarken, Moody’s’in bugün açıklaması beklenen Türkiye’ye ilişkin kredi notu değerlendirmesi de yakından takip edilecek.

Orta Doğu’da artan gerilim piyasalara yön vermeye devam etti.
ABD ve İran arasında gerilimin yeniden tırmanması ve Kızıldeniz’de artan güvenlik riskleri küresel risk iştahını baskılarken, taraflar arasında yeniden uzlaşma sağlanabileceğine ilişkin beklentileri de zayıflattı. İran yönetimi, ABD’nin saldırılarıyla iki ülke arasında imzalanan mutabakat zaptını ihlal ettiğini ileri sürerek yükümlülüklerini askıya aldığını açıkladı. ABD Başkanı Trump ise İran’a yönelik operasyonların süreceği mesajını verdi. İran destekli Husilerin Suudi Arabistan’a deniz ablukası ilan ettiğini açıklaması da enerji arzına ilişkin endişeleri arttırdı. Gelişmelerin ardından petrol fiyatları 100 USD’nin üzerine yükseldi.

Bölgede artan gerilim ve bunun küresel ekonomiye yansımaları hakkında değerlendirmelerde bulunan Dünya Bankası Başekonomisti Gill, mevcut gelişmelerin en kötü senaryoya kapı araladığını belirtti. Gill, çatışmaların 6 aydan uzun sürmesi halinde küresel yıllık büyümenin %1,3’e gerileyebileceğini ve küresel enflasyonun yıllık %4,5 düzeyine ulaşabileceğini ifade etti.

ABD, 60 ülkeye yeni gümrük vergisi uygulayacağını açıkladı.
ABD, zorla çalıştırma yoluyla üretilen ürünlerin ithalatıyla mücadele kapsamında ithalatının büyük bölümünü kapsayan 60 ticaret ortağı için ülke bazlı %10 ve %12,5 oranlarında yeni gümrük vergileri açıkladı. Bu kapsamda Türkiye'ye uygulanacak gümrük vergisi %12,5 olarak belirlendi. Söz konusu düzenlemenin 24 Şubat'ta yürürlüğe giren ve 24 Temmuz'da sona erecek olan %10'luk geçici küresel tarifelerin yerine geçmesi bekleniyor.

ECB, Temmuz ayını pas geçti.
Haziran ayı toplantısında faiz artışı kararı alan Avrupa Merkez Bankası (ECB), Temmuz ayı toplantısında ise gösterge niteliğindeki faiz oranlarını değiştirmedi. Bu çerçevede mevduat faizi %2,25, ana refinansman faizi %2,40 ve marjinal borç verme oranı %2,65 düzeylerinde kaldı. Toplantıya ilişkin karar metninde, jeopolitik gelişmeler sebebiyle enerji fiyatlarında yaşanan yükselişin enflasyon üzerindeki etkilerinin henüz net olarak görülmediği ve belirsizliğin devam ettiği belirtildi.

Euro Alanı’nda veri akışı olumlu bir tablo çizdi.
Öncü verilere göre Temmuz’da Euro Alanı’nda imalat PMI 52,0 ile eşik değerin üzerindeki seyrini sürdürürken hizmetler PMI da 51,6 ile büyüme tarafına geçti. Bölgede tüketici güven endeksi öncü verilere göre Temmuz’da son 5 ayın en olumlu değerlendirmesini sunarken, ZEW ekonomik güven endeksi de bir önceki aya göre hızlı yükseldi.

PBoC faiz oranlarını değiştirmedi.
Çin Merkez Bankası (PBoC), Temmuz ayı toplantısında 1 ve 5 yıllık ana kredi faiz oranlarını sırasıyla %3,00 ve %3,50 düzeylerinde sabit tuttu. PBoC son 14 toplantısında politika faizlerinde değişikliğe gitmedi.

TCMB politika faizini değiştirmedi.
TCMB, Para Politikası Kurulu toplantısında bir hafta vadeli repo faiz oranını piyasa beklentilerine paralel olarak %37’de tutarken, gecelik borç verme ve borçlanma faiz oranlarını da sırasıyla %40 ve %35,5 seviyelerinde korudu. Toplantıya ilişkin karar metninde enflasyonun ana eğiliminin Haziran’da sınırlı gerilemekle birlikte öncü verilerin Temmuz’da geçici olarak yükselişe işaret ettiği belirtildi. Yakın döneme ilişkin verilerin iç talepteki zayıf seyrin belirginleştiğine yönelik sinyaller verdiğine dikkat çekilen metinde, sıkı duruşunun fiyat istikrarı sağlanana kadar sürdürüleceği ve para politikası kararlarının toplantı bazlı ve ihtiyatlı bir yaklaşımla alınacağı ifadeleri yinelendi.

Hanehalkının ve reel sektörün enflasyon beklentileri Temmuz’da geriledi.
TCMB’nin sektörel enflasyon beklentileri verilerine göre Temmuz’da 12 ay sonrasında ilişkin enflasyon beklentileri hanehalkında ve reel sektörde azalırken, piyasa katılımcılarında sınırlı yükseldi. Bu dönemde 12 ay sonrası için yıllık enflasyon beklentisi hanehalkında %44,94’e, reel sektörde %32,50’ye geriledi. Piyasa katılımcılarının beklentisi ise %23,95 düzeyinde gerçekleşti. Ayrıca, Piyasa Katılımcıları Anketi’nin Temmuz ayı sonuçlarına göre, piyasanın 12 ay sonrası için USD/TL beklentisi 55,72’den 56,69’a yükselirken, 2026 yılına ilişkin büyüme beklentisi %3,2’den %3,1 düzeyine geriledi.

Tüketici güven endeksi Mayıs 2023’ten bu yana en yüksek düzeyine ulaştı.
TÜİK tarafından yayımlanan mevsim etkilerinden arındırılmış verilere göre, tüketici güven endeksi Temmuz’da 89,8 ile Mayıs 2023’ten bu yana en yüksek seviyede gerçekleşti. Alt endeksler incelendiğinde, mevcut ve gelecek 12 aylık dönemde hanenin maddi durum beklentileri ile gelecek 12 aylık dönemde genel ekonomik durum beklentilerinin tamamında iyileşmeye kaydedilmesi dikkat çekti.

Bu dönemde, mevsim etkilerinden arındırılmış reel kesim güven endeksi 0,8 puan azalarak 101,2 seviyesine geriledi. Bu dönemde toplam siparişler ile sabit sermaye yatırım harcamalarına ilişkin değerlendirmeler olumsuz bir görünüm sundu. Temmuz ayında mevsim etkilerinden arındırılmış kapasite kullanım oranı da %73,8 ile son 10 ayın en düşük düzeyinde gerçekleşti.

Finansal piyasalar…
Orta Doğu’da yaşanan gelişmeler bu hafta da küresel piyasalara yön vermeye devam etti. Artan belirsizlik ve arz yönlü endişeler sebebiyle Brent ham petrolün varil fiyatı Perşembe kapanışı itibarıyla %14,3 oranında yükselerek 100,7 USD düzeyine ulaştı. Haftanın ilk yarısında 4.100 USD düzeyini test eden ons altın fiyatı ise enflasyon endişelerinin güçlenmesi paralelinde baskı altında kaldı. Jeopolitik risklerdeki artış ve enflasyonist endişelerin güçlenmesi, teknoloji şirketlerinin açıkladığı güçlü bilançolara karşılık bu hafta küresel hisse senedi piyasalarında da satış baskısı yarattı.

Perşembe kapanışta 14.078 değerini alan BIST-100 endeksi ise önceki haftaya göre %0,7 ile sınırlı bir artış kaydetti. Türk lirası bu hafta USD karşısında değer kaybederken euro karşısında sınırlı değer kazandı. Türkiye’nin 5 yıllık CDS risk primi de Orta Doğu’daki gelişmeler paralelinde 8 baz puan artarak 245 düzeyine ulaştı.

Gelecek haftanın gündemi…
Gelecek hafta küresel piyasalarda Fed, BoE ve BoJ toplantıları ile ABD ve Euro Alanı’nda ikinci çeyrek büyüme verileri izlenecek. Yurt içinde de Haziran ayı istihdam göstergeleri ile yabancı ziyaretçi sayısı verileri öne çıkıyor. Ayrıca, kredi derecelendirme kuruluşu Moody’s’in Türkiye ekonomisine ilişkin değerlendirmesini bu akşam açıklaması bekleniyor.