Bu hafta piyasalarda Trump’ın ateşkes ve barış görüşmelerine ilişkin olumlu açıklamalarıyla genel olarak iyimser bir seyir izlenirken, Perşembe günü Hürmüz Boğazı’ndan gelen çatışma haberi haftanın son işlem gününde risk algısındaki iyileşmeyi bir miktar sınırlandırdı. ABD’de tarım dışı istihdam Nisan’da 115 bin kişi beklentilerin oldukça üzerinde arttı. Yurt içinde Nisan’da TÜFE aylık bazda %4,18 ile beklentilerin üzerinde artarken, yılık TÜFE enflasyonu %32,37 seviyesine yükseldi. Yılın ilk çeyreğinde imalat sanayi üretimi yıllık bazda %0,3 daraldı. Nisan ayına ilişkin İSO Türkiye imalat PMI verisi de sektörün faaliyet koşullarındaki zayıflığın derinleştiğine işaret etti. Gelecek hafta yurt içinde ödemeler dengesi ile merkezi yönetim bütçesi verilerinin yanı sıra TCMB Piyasa Katılımcıları Anketi’nin sonuçları açıklanacak. Ayrıca, TCMB’nin yayımlayacağı yılın ikinci Enflasyon Raporu yakından takip edilecek. Küresel veri gündeminde ABD’de açıklanacak enflasyon verileri öne çıkıyor. Orta Doğu’daki gelişmeler ve Trump’ın gerçekleştirmesi beklenen Çin ziyareti de piyasaların odağında olacak.

Orta Doğu’da belirsizlik sürüyor.
ABD Başkanı Trump hafta başında Hürmüz Boğazı’nda mahsur kalan gemileri kurtarma amacıyla «Özgürlük Projesi» adında bir operasyon başlattığını duyururken, ilerleyen günlerde İran ile kapsamlı bir anlaşma konusunda “büyük ilerleme” kaydedildiğini belirterek, büyük olasılıkla bir hafta içinde anlaşma sağlanacağını ifade etti. Küresel risk iştahını olumlu etkileyen açıklamalara karşın, Perşembe günü Hürmüz Boğazı’ndan yeniden çatışma haberleri geldi. Trump üç ABD destroyerinin Hürmüz Boğazı’ndan geçişi sırasında İran tarafından ateş açıldığını ancak herhangi bir hasar oluşmadığını, Tahran yönetimi ise ABD’nin ateşkesi ihlal ettiğini savundu. Böylece hafta boyunca hâkim olan iyimser hava, Perşembe akşamı itibarıyla bir miktar bozuldu.

PMI verileri küresel imalat sanayiinde ivmelenmeye işaret ediyor.
Nisan ayına ilişkin PMI verileri başlıca ekonomilerde imalat sektörünün faaliyetlerinde ivmelenmeye işaret etti. Bu gelişmede genel olarak Orta Doğu’daki gerilimden kaynaklı arz sıkıntısı ve fiyat artışı endişeleri nedeniyle öne çekilen siparişler etkili oldu. Nisan ayında S&P imalat PMI ABD’de 54,5 ile, Euro Alanı’nda da 52,2 ile Mayıs 2022’den bu yana en yüksek seviyelerinde gerçekleşti. İmalat PMI Japonya’da da ivmelenerek Ocak 2022’den bu yana en yüksek seviyesine ulaştı. Öte yandan, Orta Doğu’daki gelişmelerin hanehalkının güvenini olumsuz etkilemesiyle Nisan ayında hizmetler sektörü faaliyetlerinin genel olarak zayıf bir görünüm sunduğu izlendi.

ABD’de tarım dışı istihdam beklentilerin üzerinde arttı.
ABD'de fabrika siparişleri Mart'ta aylık bazda %1,5 ile Kasım 2025’ten bu yana en hızlı yükselişini kaydetti. Söz konusu artışta, yapay zekâ yatırımlarındaki ivmelenmeyle birlikte bilgisayar ve elektronik ürün siparişlerinde görülen %3,6’lık genişleme etkili oldu. Aynı dönemde ülkede yeni konut satışları da yıllıklandırılmış bazda 682 bin adet ile yılın en yüksek seviyesine çıktı.

ABD’de tarım dışı istihdam Nisan ayında 115 bin kişi ile piyasa beklentilerinin oldukça üzerinde artarken, Mart ayına ilişkin artış da 178 bin kişiden 185 bin kişiye revize edildi. Bu dönemde işsizlik oranı %4,3 düzeyindeki seyrini sürdürdü. Söz konusu veriler, bu dönemde işgücü piyasasının nispeten güçlü görünümünü koruduğuna işaret etti.

Euro Alanı’nda ÜFE aylık bazda %3,4 arttı.
Euro Alanı’nda üretici fiyat endeksi Mart’ta enerji fiyatlarındaki yükselişin etkisiyle aylık bazda %3,4 ile Rusya-Ukrayna savaşının etkili olduğu Ağustos 2022’den bu yana en hızlı artışını kaydetti. Böylece, yıllık ÜFE enflasyonu da %2,1 ile son 1 yılın en yüksek düzeyine ulaştı. Aynı dönemde perakende satışlar aylık bazda %0,1 ile beklenen daha düşük bir oranla daralırken, en belirgin daralma %1,6 ile özel mağazalarda satılan otomotiv yakıtında gerçekleşti. Bölgede yatırımcı güvenini ölçen Sentix güven endeksi Mayıs’ta son bir yılın en düşük seviyelerine yakın seyrini sürdürdü.

Yurt içinde TÜFE Nisan’da beklentilerin üzerinde artış kaydetti.
Nisan’da TÜFE aylık bazda %4,18 ile piyasa beklentilerinin üzerinde artış kaydetti. Beklentileri aşan artışın etkisiyle yıllık TÜFE enflasyonu da Nisan ayında %32,37 seviyesine yükseldi. Mevsim etkilerinden arındırılmış göstergeler de Nisan’da tüketici enflasyonunun ana eğiliminin yükseldiğine işaret etti. Bu dönemde mal grubu fiyatları %3,93, hizmet grubu fiyatları %2,57 artış kaydetti. Nisan’da Yİ-ÜFE’deki aylık artış %3,17 ile TÜFE’nin altında kalmış olsa da son 2 yılın en yüksek düzeyinde gerçekleşti. Böylece, Yİ-ÜFE’deki yıllık enflasyon da %28,59 seviyesine çıktı.

Sanayi üretimi ilk çeyrekte yıllık bazda %0,3 daraldı.
Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış verilere göre sanayi üretim endeksi Mart’ta aylık bazda %0,8 oranında geriledi. Bu dönemde üretim elektrik, gaz sektöründe %3,9 genişlerken, madencilik ve taş ocakçılığı sektöründe %1,6, imalat sanayiinde %1,1 daraldı. Mart ayında imalat sanayiinin altında faaliyet gösteren 24 sektörden 11’inde üretimin azaldığı görüldü. Böylece, toplam sanayi üretimi Mart’ta yıllık bazda %1,1, yılın ilk çeyreğinde de geçen yılın aynı dönemine kıyasla %0,3 daralmış oldu.

İSO Türkiye imalat PMI Nisan’da 45,7’ye geriledi.
İstanbul Sanayi Odası tarafından yayımlanan Türkiye imalat PMI verisi Nisan’da 45,7 ile Eylül 2024’ten bu yana en düşük düzeyine gerileyerek sektörün faaliyet koşullarındaki zayıflığın belirginleştiğine işaret etti. Bu dönemde Orta Doğu’daki gelişmelerin imalat sektörü üzerindeki enflasyonist etkilerinin yoğunlaşmasıyla birlikte girdi maliyetleri enflasyonunun son 27 ayın en yüksek düzeyine ulaştığı ve talep durgunluğu, ham madde eksikliği ve fiyat artışları sebebiyle üretimin Eylül 2024’te olduğu gibi pandemi döneminden bu yana en belirgin düzeyinde yavaşladığı görüldü. Yeni siparişlerdeki düşüşe bağlı olarak istihdam ve satın alma faaliyetlerinde de daralma sürdü. Sektörel bazda bakıldığında, PMI verisi yalnızca giyim ve deri ürünleri sektöründe eşik değerin üzerinde gerçekleşirken, üretim ve yeni siparişler de yalnızca bu sektörde arttı. Öte yandan, kimyasal, plastik ve kauçuk ürünleri sektöründe girdi maliyetlerinin son 27 ayın, nihai ürün fiyatlarının da son 4 yılı aşkın sürenin en hızlı artışını kaydetmesi dikkat çekti.

Reel efektif döviz kurundaki yukarı yönlü seyir sürüyor.
TCMB tarafından açıklanan verilere göre TÜFE bazlı reel efektif döviz kuru Nisan ayında 106,30 düzeyine yükseldi. Böylece Türk lirası, aylık bazda %1,5, yıllık bazda %5,8 reel değerlenme kaydederek Şubat 2020’den bu yana en yüksek seviyesine ulaştı. Aynı dönemde Yİ-ÜFE bazlı reel efektif döviz kuru da 102,16 ile son 14 ayın en yüksek düzeyinde gerçekleşti.

Finansal piyasalar…
Petrol fiyatları Orta Doğu’daki gelişmelere paralel olarak dalgalı seyrini sürdürüyor. OPEC+ ülkelerinin 3 Mayıs tarihli toplantısında Haziran ayı üretimlerini günlük 188.000 varil artırma kararları ve hafta içinde ABD ile İran arasında bir anlaşma sağlanabileceğine dair artan iyimserlikle Perşembe kapanışı itibarıyla geçtiğimiz Cuma gününe göre %7,5 gerileyerek 100 USD düzeyine inen Brent türü ham petrolün varil fiyatı bugün bu seviyelerde dalgalı seyrini sürdürüyor. Öte yandan, Orta Doğu’da gerilimin tırmanmasından bu yana enflasyonist endişeler nedeniyle petrol fiyatları ile ters yönde bir tablo çizen altın fiyatı Perşembe kapanışı itibarıyla %1,6 artışla 4.689 USD/ons düzeyine yükseldi. MSCI Dünya ve MSCI GOÜ endeksleri de bu hafta sırasıyla %1,4 ve %7,6 yükseliş kaydetti.

BIST-100 endeksi Perşembe kapanış itibarıyla 15.040 ile önceki haftaya göre %4,1 yükselirken, Türkiye’nin 5 yıllık CDS primi jeopolitik risklerin derecesinin azalmasına paralel olarak 16 baz puan düşüşle 228 baz puan düzeyine geriledi. Türk lirası bu hafta ABD doları ve euro karşısında sınırlı değer kaybederken, 2 ve 10 yıl vadeli tahvillerin faizleri sırasıyla 52 ve 63 baz puan azalarak %40,70 ve %33,26 oldu.

Gelecek haftanın gündemi…
Gelecek hafta Orta Doğu’daki gelişmelerin yanı sıra Trump’ın hafta sonuna doğru gerçekleştirmesi beklenen Çin ziyareti piyasaların odağında olacak. Küresel veri gündeminde ABD’de açıklanacak olan Nisan ayına ilişkin enflasyon verileri öne çıkıyor. Yurt içinde ödemeler dengesi ile merkezi yönetim bütçesi verilerinin yanı sıra TCMB Piyasa Katılımcıları Anketi’nin sonuçları açıklanacak. TCMB’nin yayımlayacağı yılın ikinci Enflasyon Raporu yakından takip edilecek.