Fed politika faizini beklentiler paralelinde değiştirmezken, FOMC üyelerinin görüş ayrılıkları gündeme geldi. BoJ ve BoE de bu hafta gerçekleşen toplantılarında politika faizini sabit tuttu. Euro Alanı’nda öncü verilere göre büyüme ilk çeyrekte yavaşlarken, enflasyon Nisan’da ivme kazandı. ABD-İran arasında kalıcı bir anlaşmanın sağlanamadığı ve Birleşik Arap Emirlikleri’nin OPEC’ten ayrılma kararı aldığı bu hafta, petrol fiyatları hızlı yükseldi. Yurt içinde Mart’ta manşet işsizlik gerilerken atıl işgücü oranı 2014’ten bu yana en yüksek düzeyine ulaştı. İlk çeyrekte turizm gelirleri ve toplam ziyaretçi sayısı yıllık bazda artış gösterdi. Gelecek hafta yurt içinde Nisan ayı enflasyon ve PMI verileri ile Mart ayı sanayi üretim endeksi, küresel piyasalarda ise Nisan ayı ABD tarım dışı istihdam verileri açıklanacak.

Önde gelen merkez bankaları faiz oranlarında değişikliğe gitmedi.
Fed, Powell başkanlığında gerçekleştirilen son toplantısında politika faizini piyasa beklentileri paralelinde %3,50-%3,75 aralığında tuttu. FOMC içinde görüş ayrılıklarının belirginleştiği oturumda bir üye faiz indirimi yönünde oy kullanırken 3 üye karar metnindeki gevşeme eğilimine itiraz ederek daha şahin bir duruşu savundu. Böylece politika faizine ilişkin karar 8’e karşı 4 oyla alındı. Toplantıya ilişkin karar metninde ekonomik aktivitenin istikrarını koruduğu, son aylarda istihdam artışının yavaşlamasına karşın işsizlik oranının yatay seyrettiği ve enflasyonun enerji fiyatlarındaki artışın da etkisiyle yüksek seviyesini sürdürdüğü belirtildi. Powell toplantının basın açıklamasında, enflasyonun İran savaşından kaynaklanan yüksek enerji fiyatları nedeniyle uzun vadeli hedeften uzaklaştığını ifade ederken, Fed’in faiz kararlarında daha belirleyici olan çekirdek PCE enflasyonunun da gümrük vergileri nedeniyle yüksek seviyede olduğunu ifade etti. Dün ayrıca Kevin Warsh’ın Fed başkanlığı adaylığı 13’e karşı 11 oyla son Senato onayına sevk edildi.

ECB gösterge niteliğindeki faiz oranlarında değişikliğe gitmedi. Böylece mevduat faiz oranı %2,0, ana refinansman faizi %2,15, marjinal borç verme oranını %2,40 düzeylerinde sabit kaldı. Toplantının karar metninde enflasyonda yukarı yönlü, büyümede ise aşağı yönlü risklerin yoğunlaştığı vurgulandı.

Japonya Merkez Bankası (BoJ), politika faizini değiştirmeyerek beklentiler paralelinde %0,75 seviyesinde tuttu. Diğer taraftan, 3 üyenin ABD-İran savaşının yarattığı enflasyonist riskleri gerekçe göstererek faizlerin artırılması yönünde oy kullanması dikkat çekti. Banka, yayımladığı çeyreklik görünüm raporunda savaş nedeniyle büyümenin yavaşlamasının beklendiğini ifade ederken, 2026 yılı için büyüme tahminini %0,5’e (önceki: %1,0) indirip çekirdek enflasyon tahminini de %1,9’dan %2,8’e yükseltti. Raporda ayrıca, TÜFE enflasyonunun BoJ’un %2 olan hedefine yaklaştığı, bu sebeple bankanın politika faizini önümüzdeki dönemde artırmaya devam edebileceği ifade edildi.

İngiltere Merkez Bankası (BoE) da politika faizini beklentiler paralelinde %3,75 düzeyinde sabit tuttu. Para politikası komitesinde 8 üye faizin değiştirilmemesi yönünde oy kullanırken, 1 üye faiz artışına gidilmesini destekledi.

ABD’de reel sektöre ilişkin göstergeler ve PCE verileri açıklandı.
ABD’de reel sektör ve tüketici güveni verileri olumlu bir görünüm sundu. Ülkede dayanıklı mal siparişleri Mart’ta aylık bazda %0,8 ile beklentinin üzerinde artış kaydederken savunma sanayi ve havacılık hariç sermaye mallarında siparişler aylık bazda %3,3 ile Haziran 2020’den bu yana en hızlı artışını kaydetti. Bu dönemde temel sermaye malları siparişlerindeki yükseliş büyük oranda yapay zeka yatırımlarından kaynaklandı. Diğer taraftan, ABD’de tüketici güven endeksi Nisan’da 92,8 ile beklentilerin (89,0) ve önceki ayın (92,2) üzerinde kaydedildi. Bu dönemde mevcut durum endeksi gerilerken, beklentiler endeksinin yükselmesi, Orta Doğu kaynaklı belirsizliklerin tüketici güveni üzerindeki baskısı sürse de, tüketicilerin kısa vadeli görünüme ilişkin algısında sınırlı bir toparlanmaya işaret etti.

Öte yandan, ülkede kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksi (PCE) Mart’ta aylık bazda %0,7 ile Haziran 2022’den bu yana en hızlı artışı gösterirken, yıllık PCE enflasyonu %3,5 ile Mayıs 2023’ten bu yane en yüksek düzeyine ulaştı. Fiyatlarda kaydedilen hızlı artışta enerji kalemi etkili oldu. Böylece çekirdek PCE enflasyonu aylık ve yıllık bazda sırasıyla %0,3 ve %3,2 oldu. Ayrıca, ABD’de yıllıklandırılmış GSYH büyümesi öncü verilere göre yılın ilk çeyreğinde %2,0 oldu. Bir önceki çeyrekte ekonomik büyüme %0,5 ile sınırlı kalmıştı.

Euro Alanı’nda ilk çeyrekte yıllık büyüme %0,8 düzeyinde.
Öncü verilere göre Euro Alanı’nda çeyreklik bazda GSYH büyümesi yılın ilk çeyreğinde %0,1 ile beklentinin altında gerçekleşti. Bu dönemde yıllık bazda GSYH büyümesi de %0,8 ile beklentinin altında ve son 3 çeyreğin en düşük seviyesinde kaydedildi. Ayrıca, öncü verilere göre bölgede TÜFE enflasyonu Nisan’da yıllık bazda %3,0 ile beklentinin üzerinde ve Eylül 2023’ten bu yana en yüksek düzeyinde gerçekleşti. Bu gelişmede İran savaşı nedeniyle özellikle petrol fiyatlarında yaşanan artış etkili oldu. Buna paralel olarak çekirdek TÜFE’de yıllık enflasyon Nisan’da %2,2 ile gerilemeye devam etti.

Orta Doğu’daki belirsizliğe ilişkin haber akışı takip edildi.
ABD-İran arasında devam eden ateşkes sürecine ilişkin gelişmeler bu hafta da piyasalar tarafından yakından takip edildi. Hafta başında Beyaz Saray’dan yapılan açıklamada Trump’ın ulusal güvenlik yetkilileriyle İran’ın savaşın bitirilmesi ve nükleer görüşmelerin ertelenmesini içeren barış teklifini değerlendirdiği ifade edildi. Ancak, Trump’ın nükleer silah programının gündemin ana maddesi olması gerektiğini savunarak teklifi reddettiği belirtildi. Böylece müzakere süreci tıkanırken, haftanın ilerleyen günlerinde de taraflardan uzlaşma beklentilerini düşüren açıklamalar geldi. Trump, nükleer program konusunda ABD’nin endişelerini gideren bir anlaşma gerçekleşinceye kadar Hürmüz’deki ablukanın süreceğini ifade ederken, İran cephesinden de söz konusu ablukaya yönelik emsali görülmemiş bir karşılık verileceği yönündeki açıklamalar takip edildi.

Birleşik Arap Emirlikleri OPEC’ten ayrılacağını açıkladı.
Birleşik Arap Emirlikleri yönetimi bu hafta yaptığı açıklamada 1 Mayıs’tan itibaren ülkenin Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü’nden (OPEC) ve OPEC+ koalisyonundan ayrılacağını açıkladı. BAE, 1967’den bu yana OPEC üyesiydi. BAE yönetimi kararın gerekçesi olarak ülkenin uzun vadeli stratejisini ve değişen enerji piyasası ihtiyaçlarına daha hızlı yanıt verme vizyonunu gösterdi.

Yurt içinde işsizlik oranı azalırken, atıl işgücü oranı %31,5 düzeyine yükseldi.
TÜİK tarafından yayımlanan verilere göre mevsim etkilerinden arındırılmış işsizlik oranı Mart’ta 0,3 puan azalarak %8,1 oldu. Bu dönemde istihdam oranı 0,3 puan artışla %48,5 düzeyine yükselirken, geniş tanımlı işsizlik oranı olarak kabul edilen atıl işgücü oranı Mart’ta %31,5 ile veri setinin başladığı 2014’ten bu yana en yüksek düzeyine ulaştı.

Dış ticaret açığı Mart’ta 11,2 milyar USD oldu.
TÜİK verilerine göre Mart’ta yıllık bazda ihracat %6,4 azalırken, ithalat %8,2 artış kaydetti. Böylece Mart’ta dış ticaret açığı 11,2 milyar USD düzeyine ulaşarak yıllık bazda %56,0 oranında genişledi. Ayrıca, bu dönemde enerji ve altın ürünleri hariç tutulduğunda ihracat %5,5 azalırken, ithalat %11,2 arttı. Böylece yılın ilk çeyreğinde 28,7 milyar USD düzeyine ulaşan dış ticaret açığı, önceki yılın aynı dönemine göre %27,5 genişlemiş oldu.

Mart’ta ziyaretçi sayısı yıllık bazda %8,2 artış gösterdi.
Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın sınır istatistiklerine göre Mart ayında Türkiye’ye toplam gelen ziyaretçi sayısı 3,2 milyon kişi ile yıllık bazda %8,2 artış gösterdi. Böylece ilk çeyrekte toplam ziyaretçi sayısı 9,2 milyon kişi önceki yılın aynı dönemine göre %4,2 artmış oldu. İlk çeyrekte turizm gelirleri de yıllık bazda %4,2 oranında artarak 9,9 milyar USD düzeyinde kaydedildi.

Finansal piyasalar…
Bu hafta küresel piyasalarda öne çıkan başlıca gelişme petrol fiyatlarında artışın sürmesi oldu. BAE’nin OPEC’ten ayrılma kararının açıklandığı haftada ABD ve İran’ın Hürmüz Boğazı ve nükleer program konusunda anlaşmaya varamamasının etkisiyle Brent türü ham petrolün varil fiyatı Çarşamba kapanışı itibarıyla Cuma gününe göre %12,1 artarak 118,0 USD düzeyine ulaştı. Brent petrol fiyatı bugün ise 120 USD düzeyinin üzerinde seyrediyor. Öte yandan, altın fiyatı Çarşamba kapanış verilerine göre Cuma gününe göre %3,5 düşüşle 4.542 USD/ons düzeyine geriledi.

Çarşamba 14.311 düzeyinde kapanan BIST-100 endeksi önceki haftaya göre %0,7 gerilerken, Türkiye’nin 5 yıllık CDS risk primi Orta Doğu’daki gelişmeler paralelinde 13 baz puan artarak 253 düzeyine ulaştı. Türk lirası bu hafta USD karşısında değer kaybederken euro karşısında sınırlı değer kazandı.

Gelecek haftanın gündemi…
Gelecek hafta yurt içinde Nisan ayına ilişkin enflasyon verileri ve İstanbul Sanayi Odası Türkiye İmalat Sanayi PMI ile mart ayı sanayi üretim endeksi açıklanacak. Küresel tarafta ise Nisan ayı ABD tarım dışı istihdam verileri öne çıkıyor.