ABD-İsrail ve İran arasında süregelen savaşa ilişkin gelişmeler ana gündem maddesi olmaya devam ediyor. Taraflar arasında iki haftalık geçici bir ateşkes anlaşması sağlanması petrol fiyatlarında haftalık bazda sert bir düşüşü beraberinde getirdi. Bununla birlikte İsrail’in Lübnan’a düzenlediği saldırılar, Trump’ın İran yönetiminin Hürmüz Boğazı konusunda anlaşmaya uymadığı yönündeki yorumları ateşkes sürecine ilişkin endişeleri arttırdı. Dünya Bankası Orta Doğu’daki savaş nedeniyle küresel ekonomik büyümenin baskı altında kalabileceğini açıklarken, EIA 2026 için Brent petrolün varil fiyatı tahminini 78,8 USD’den 96 USD’ye yükseltti. Bugün yurt içinde açıklanan Şubat ayı sanayi üretimi verilerinde toparlanma gözlendi. Önümüzdeki hafta piyasalarda, hafta sonu yapılacak ABD-İran müzakerelerinin yansımaları takip edilecek. IMF’nin Dünya Ekonomik Görünüm raporunun da izleneceği haftada yurt içinde yoğun bir veri gündemi bulunuyor.

Orta Doğu’da ateşkes gündemi…
Hafta başında ABD Başkanı Trump, daha önce sunduğu şartların kabul edilmemesi halinde "büyük bir medeniyetin yok olacağı" ifadesiyle İran'a ağır saldırılarda bulunacağını duyurdu. Piyasalarda büyük endişe yaratan bu açıklamanın yanı sıra taraflar arasında karşılıklı saldırıların sürdüğüne yönelik haber akışının da etkisiyle küresel piyasalarda yatırımcıların risk iştahının büyük ölçüde baskı altında kaldığı izlendi. Ancak 8 Nisan’da, Trump’ın İran ile iki hafta sürecek bir ateşkes üzerinde anlaşma sağladıklarını açıklaması piyasaları olumlu yönde etkiledi. İran Dışişleri Bakanı Arakçi de bölgede ABD müttefiki ülkelere yaptığı saldırıları durduracağını ve Hürmüz Boğazı’ndan gemilerin geçmesine izin vereceğini belirtti. Piyasalarda iyimserlik yaratan bu açıklamaların ardından petrol fiyatları sert düşerken, altın fiyatları ve hisse senedi piyasalarında yukarı yönlü bir seyir izlendi. Öte yandan, ateşkes sonrası İsrail’in Lübnan’a düzenlediği saldırılar, Trump’ın İran’ın Hürmüz Boğazı’ndan geçişlere yeterince izin vermemesinin ve geçiş için ücret almasının anlaşmaya aykırı olduğunu savunması piyasalardaki iyimserliği sınırlandırdı. Ayrıca, Trump’ın İran’a askeri teçhizat sağlayan ülkelere %50 oranında ek tarife uygulanabileceği yönündeki açıklaması da gerginliği artıran gelişmelerden biri oldu.

Dünya Bankası küresel büyüme üzerindeki risklere vurgu yaptı.
Dünya Bankası Başkanı Banga, Orta Doğu’daki çatışmaların, süresine ve enerji arzına etkilerine bağlı olarak küresel büyüme üzerinde aşağı yönlü, enflasyon üzerinde ise yukarı yönlü riskler yaratabileceğine vurgu yaptı. Avrupa ve Orta Asya'daki gelişmekte olan ülkelerin bu yıl ciddi bir durgunlukla karşı karşıya kalabileceğini belirten Banga, küresel büyümenin de 0,3-0,4 puan gerileyebileceğini, savaşın uzaması halinde kaybın 1 puanı aşabileceğini belirtti. Kurum ayrıca, Türkiye’ye ilişkin büyüme tahminini bu yıl için %3,7’den %2,8’e, gelecek yıl için %4,4’ten %3,7’ye revize ettiğini duyurdu.

EIA petrol tahminlerini yukarı revize etti.
ABD Enerji Bakanlığı’na bağlı EIA, bu hafta yayımladığı “Kısa Dönemli Enerji Görünümü” raporunda Orta Doğu’daki savaş sona erse dahi Hürmüz Boğazı üzerinden petrol akışının tamamen normale dönmesinin aylar alacağını, bölgedeki üreticilerin üretimlerini savaş öncesi seviyelere çıkarana kadar fiyatların yüksek kalacağını belirtti. Kurum, 2026 yılında Brent petrolün ortalama varil fiyatı tahminini 78,8 USD’den 96 USD seviyesine yükseltirken, 2027 yılı tahminini de 76 USD’ye revize etti.

ABD’de yoğun bir veri gündemi takip edildi.
Fed’in Mart ayı toplantısının tutanaklarında Orta Doğu’daki çatışmalara bağlı olarak enflasyonda yukarı, istihdamda ise aşağı yönlü risklerin yükseldiği belirtildi. Petrol fiyatlarındaki artış nedeniyle %2’lik enflasyon hedefine ulaşılmasının gecikebileceğine vurgu yapılan tutanaklarda, gelecek yıla ilişkin faiz artırım beklentilerinin arttığı izlendi. Ülkede yoğun bir veri gündeminin izlendiği haftada ekonomik aktiviteye ilişkin göstergeler genel olarak karışık bir görünüm sundu. ISM hizmetler PMI Mart’ta aylık bazda gerileyerek 54,0 ile beklentilerin altında ancak eşik düzeyin üzerinde gerçekleşti. Orta Doğu'daki çatışma ve gümrük vergileri nedeniyle girdi fiyatları alt endeksinin Ekim 2022'den bu yana en yüksek seviyesine ulaşması dikkat çekti. Olumlu tarım dışı istihdam verilerine rağmen ISM’nin istihdam alt endeksinin daralma bölgesine inmesi istihdama ilişkin karışık bir görünüm sundu. Ülkede dayanıklı mal siparişleri, Şubat’ta aylık bazda %1,4 daralarak art arda 3. ayında da geriledi. Aynı dönemde kişisel tüketim harcamaları (PCE) fiyat endeksi aylık bazda piyasa beklentilerine paralel olarak %0,4 oranında artarken, endeksteki yıllık artış %2,8 oldu. Gıda ve enerji hariç çekirdek PCE aynı dönemde aylık %0,4, yıllık %3,0 yükseldi. Öte yandan, kişisel harcamalar beklentilerle uyumlu bir artış kaydederken, kişisel gelirlerin artış beklentisine rağmen gerilemesi dikkat çekti. Mart ayında TÜFE ise enerji fiyatlarındaki yükselişe bağlı olarak aylık bazda %0,9 artarak beklentilerle uyumlu bir görünüm sundu. Böylece ABD'de yıllık TÜFE enflasyonu %3,3 düzeyine yükseldi. Mart ayında çekirdek TÜFE'deki artışın %0,2 ile beklentilerin altında kalması olumlu bir gelişme olarak öne çıkarken yıllık çekirdek TÜFE enflasyonu %2,6 oldu. ABD ekonomisine ilişkin 2025 yılının son çeyrek büyümesinin nihai okuması ise 0,2 puan aşağı yönlü revize edilerek yıllıklandırılmış bazda %0,5 olarak açıklandı.

Euro Alanı‘nda yatırımcı güveni ve talep koşullarında bozulma sinyalleri…
Euro Alanı’nda yatırımcı güvenini ölçen Sentix endeksi Nisan’da bir önceki aya kıyasla 16,1 puan düşüşle-19,2 seviyesine geriledi. Böylece endeks, ABD Başkanı Trump’ın “mütekabiliyet esaslı gümrük vergilerini” açıkladığı Nisan 2025’ten bu yana en düşük seviyesinde gerçekleşti. Yatırımcıların gelecek 6 aya yönelik öngörülerini ölçen beklentiler ve mevcut durum endekslerinde de sert düşüşler gözlendi. Bölgede hizmetler PMI Mart’ta nihai olarak 50,2 ile ilk okumanın hafif üzerinde gerçekleşse de Mayıs 2025’ten bu yana en zayıf görünüme işaret etti. Endeksteki düşüşte talep koşullarındaki bozulma belirleyici olurken, yeni siparişler alt endeksi Temmuz 2025’ten bu yana ilk kez eşik düzeyin altına geriledi. Euro Alanı’nda üretici fiyatlarında Şubat’ta yıllık bazda beklentiler paralelinde %3,0 ile Ekim 2024’ten bu yana en hızlı düşüş kaydedildi. Bu dönemde perakende satışlar ise aylık bazda %0,3 azalırken, yıllık bazda %1,7 yükseldi.

Yurt içinde sanayi üretiminde Şubat’ta toparlanma kaydedildi.
Şubat ayında mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış verilere göre sanayi üretimi aylık bazda %2,6 ile son 9 ayın en hızlı artışını kaydetti. Sektörel bazda bakıldığında üretimin, imalat sanayiini oluşturan 24 sektörden 19’unda arttığı, 5’inde ise gerilediği görüldü. İmalat sanayi üretimine aylık bazda en yüksek katkıyı diğer ulaşım araçları imalatındaki %45,7’lik artışın sağladığı görüldü. Elektrik, gaz, buhar üretimindeki düşüş ise sanayi üretimi endeksindeki artışı 0,3 puan sınırlandırdı. Bu dönemde orta-yüksek teknoloji grubu üretimindeki %6,5’lik artış dikkat çekerken, yüksek teknoloji üretiminde %0,2’lik sınırlı bir daralma kaydedildi. Şubat’ta takvim etkisinden arındırılmış sanayi üretimi endeksi yıllık bazda ise %2,2 oranında artış kaydetti. Endeks Aralık ve Ocak aylarında yıllık bazda düşüş sergilemişti.

Finansal piyasalar…
Küresel piyasalarda hafta başında yatırımcıların risk iştahı, Paskalya tatili ve Orta Doğu’daki savaş endişeleri nedeniyle genel olarak baskı altında kaldı. Hafta ortasında ateşkes anlaşmasının yarattığı iyimserliğin etkisiyle petrol fiyatları gerilerken küresel ölçekte hisse senedi piyasalarında ve altın tarafında alım yönünde hareketler izlendi. Her ne kadar izleyen günlerde söz konusu iyimserliği sınırlandıran gelişmeler gündeme gelse de Brent türü ham petrolün varil fiyatı Perşembe günü kapanışı itibarıyla Paskalya tatili nedeniyle geçtiğimiz haftanın son işlem günü olan Perşembe’ye kıyasla %12 oranında düşerek 95,9 USD seviyesine indi. Aynı dönemde altının ons fiyatı ise %1,9 artarak 4.764 USD oldu. MSCI gelişmekte olan ülkeler borsa endeksi de aynı dönemde %6,1 yükseldi.

BIST-100 endeksi de küresel piyasalardaki olumlu havanın desteğiyle Perşembe kapanışı itibarıyla geçtiğimiz haftanın Cuma gününe kıyasla %5,8 oranında artış kaydetti. Türkiye’nin 5 yıllık CDS risk primi Perşembe günü haftalık bazda 49 baz puan düşerek 239 düzeyine gerilese de, halen savaş öncesi seviyelerinin üzerinde seyrediyor. Bu dönemde TL, USD karşısında yatay seyrederken euro karşısında bir miktar değer kaybetti.

Gelecek haftanın gündemi…
Önümüzdeki hafta küresel piyasaların seyrinde hafta sonu yapılacak olan ABD-İran müzakerelerinin yansımaları belirleyici olacak. ABD’de ÜFE ve sanayi üretim endeksi, Euro Alanı’nda da TÜFE ve sanayi üretimi verileri izlenecek. Ayrıca, IMF’nin Dünya Ekonomik Görünüm raporu da yakından takip edilecek. Yurt içinde S&P’nin Türkiye kredi notu değerlendirmesi yayımlanırken, cari denge ve bütçe dengesi verilerinin yanı sıra konut sektörü verileri ile TCMB’nin Piyasa Katılımcıları Anketi’nin sonuçları gündemde öne çıkacak.